SZCZELINIEC WIELKI 919m n.p.m. ✓

GÓRY STOŁOWE to obok Karkonoszy najczęściej odwiedzany region Sudetów. Zawdzięczają to wyjątkowemu w skali Polski ukształtowaniu – bogactwo niezwykłych form skalnych wyrzeźbionych w piaskowcach. Jako jedyne w Polsce mają budowę płytową, tzn. tworzą je niemal poziomo zalegające warstwy skał osadowych, które ulegają niszczeniu od góry i z boku, od strony krawędzi. Ciągną się na długości 17 km i szerokości 4 km.

 

 

NAZWA:

W czasie II wizyty króla Fryderyka III w 1813 r. wydano na Szczelińcu ucztę. Goście biesiadowali przy wielkim stole i wówczas zwrócono uwagę na podobieństwo otaczających wzniesień do stołowego blatu. Określenie „Góry Stołowe” upowszechniło się i po II wojnie światowej zostało oficjalną nazwą geograficzną.

JAK POWSTAŁY GÓRY STOŁOWE:

W krajobrazie gór wyróżniają się izolowane spękane masywy skalne: Broumovškie šteny, Adrspašskoteblickie Skaly, Szczeliniec Wielki i Szczeliniec Mały, Narożnik i Błędne Skały. Swoją niezwykłość zawdzięczają płytowej budowie geologicznej i fantazyjnemu ukształtowaniu powierzchni terenu. Materiał z którego zostały zbudowane, gromadził się w środkowej części rozległej niecki środkowo-sudeckiej, zalanej przed niemal 100 mln lat płytkim morzem. Z wyżej położonych obszarów Karkonoszy i Masywu Śnieżnika spływały do morza rzeki, niosąc miliony ton piaszczystych osadów, które gromadziły się na dnie, tworząc kolejne warstwy. Pod wpływem ciśnienia i temperatury luźny piasek zmienił się w litą skałę. Warstwy skał leżą poziomo, jedna na drugiej, płasko jak stół. Kilkanaście milionów lat temu rozpoczął się proces rzeźbienia płyty piaskowca. Panował wówczas wilgotny  i gorący klimat, a swoje 3 grosze dołożyły wiatr, mróz i woda, która zamarzając w szczelinach skalnych powodowała pękanie piaskowców. W ten sposób położone na powierzchni, młodsze piętro skalne zostało pocięte głębokimi szczelinami.

W celu ochrony środowiska przyrodniczego w 1993 r. utworzono Park Narodowy Gór Stołowych, który ma powierzchnię 63 km 2 z czego 58 km2 stanowią lasy świerkowe.

 

 

SZCZELINIEC WIELKI (919m n.p.m. )

Aby wejść na szczyt musimy podejść po  680 kamiennych schodach. Formacje skalne mają formę wyniesionej płyty o niemal pionowych krawędziach i płaskiej, porozcinanej szczelinami wierzchowinie. Wysokość jego stoków sięga 150m, z czego najwyższe 35-40m to skalne urwiska. Na skałach rosną głównie świerki oraz brzozy brodawkowate i sosny. Twórczość natury wspomagana ludzką wyobraźnią pozwala nam podziwiać mnogość skalnych rzeźb o nazwach nawiązujących do ich zadziwiających kształtów: Mamut, Kwoka, Słoń, Kazalnica. Największa szczelina nazywana „Piekiełkiem” ma głębokość 18 m i długość 100m. Najwyższą formacją skalną jest skała zwana Fotelem Pradziada (19m) lub Tronem Liczyrzepy. Uważa się, że pierwsze udokumentowane zdobycie Szczelińca miało miejsce w 1576 r. Data ta jest wykuta na najwyższej skałce.

LEGENDA O KSIĘŻNICZCE EMILII

Szczeliniec był niegdyś potężnym zamkiem, którym rządziła piękna księżniczka Emilia. Zakochał się w niej stary czarnoksiężnik ze Śnieżnika, jednak nie śmiał wyjawić swego uczucia. Pracował wówczas nad eliksirem młodości i był już blisko sukcesu gdy okazało się, że księżniczka pokochała goszczącego na zamku z wielką karawaną słoni i wielbłądów kupca z egzotycznego kraju. Ze złości czarnoksiężnik rzucił klątwę, która sprawiła, że zamek wraz z mieszkańcami, zwierzętami i wyposażeniem zamienił się w kamień – to tłumaczy kształt form skalnych.

BŁĘDNE SKAŁY

Według legendy na dzisiejszym terenie Błędnych Skal składało się kiedyś ofiary bogom natury. Podobno na jednej z ceremonii składania ofiar pojawiła się tajemnicza, zakapturzona postać. Gdy zdjęła swój kaptur okazało się, że to sam Duch Gór – Liczyrzepa. Nie wzbudził jednak w ludziach respektu – od dawna w niego nie wierzono, a jego pojawienie się wywołało ogólną wesołość. Zirytowany Liczyrzepa tupnął i rozpętała się taka ulewa, że aż wszystkie skały się poprzewracały. Tak powstała najbardziej malownicza część Gór Stołowych – Błędne Skały. Dziś niektórzy wierzą , że na tym terenie znajdują się silne czakramy. By poczuć płynącą stamtąd energię wystarczy przytulić się do dowolnego kamienia.

 

INFORMACJE PRAKTYCZNE:

1. Dojazd: Samochodem lub autobusem dojeżdżamy do wsi Karłów drogą nr 387, nazywaną Drogą Stu Zakrętów. Jest to malownicza droga górska przecinająca Góry Stołowe i prowadząca z Kudowy-Zdroju przez Karłów do Radkowa. Ma długość 23 km a różnica wysokości to ok. 400 m. Jej serpentyny przecinają prawie wszystkie szlaki turystyczne Gór Stołowych.

2. Szlak: z Karłowa na szczyt prowadzi żółty znakowany szlak. Dochodzimy granic Parku Narodowego Gór stołowych i do jednokierunkowej trasy. Pokonujemy ją po kamiennych schodach, chodnikach. Trasa zabezpieczona jest barierkami. Schronisko osiągamy w ciągu 15-20 minut od momentu wejścia na jednokierunkową trasę.

3. Schronisko: Na platformie szczytowej Szczelińca zbudowano w 1845 roku schronisko w stylu szwajcarskim, zwane po prostu „Szwajcarką”. Jest to jedno z najstarszych schronisk w polskich Sudetach i jedyne, które nie było zaadoptowaną chatą pasterską, a od razu powstało dla turystów.

4. Trasa turystyczna: Od schroniska możemy przejść się trasą turystyczną, która sprowadzi nas na sam dół do Karłowa.  Bilety wstępu: normalny – 10 zł, ulgowy 5 zł. Poza sezonem wstęp jest bezpłatny.

Nogami do Góry